Naast talloze studies over het belang van voeding bij stemming, mentale prestaties en agressie prijkt deze wetenschappelijke publicatie in Frontiers in Nutrition (1). In de studie die beschreven wordt, is de voedingsstatus van neurodivergente kinderen en volwassenen met verschillende leer-, gedrags- en informatieverwerkingsprofielen onder de loep genomen.
Neurodivergentie is geen ziekte of aandoening. Het is een verzamelnaam voor neurologische variaties. Net zoals lichaamslengte, schoenmaat of oogkleur kunnen variëren zonder op een ziekte te duiden. Het betekent simpelweg dat de hersenen van een persoon anders werken en informatie op een andere manier verwerken dan wat maatschappelijke als gemiddeld gangbaar gezien wordt. (‘neurotypisch’)
In deze studie werd specifiek gekeken naar de inname en bloedwaarden van de volgende brein nutriënten: omega-3 vetzuren, ijzer, jodium, magnesium, zink, vitamine D en B-vitaminen. Allen essentiële voedingstoffen die onder meer betrokken zijn bij de productie van neurotransmitters en breinfuncties zoals stemmingsregulatie, leren, gedrag en cognitie. De research op dit gebied onderzoekt de laatste jaren steeds vaker de synergie van breinnutrienten dan enkel nog de invloed van individuele voedingsstoffen. De onderling elkaar versterkende kwaliteiten van breinvoedingsstoffen lijkt namelijk van wezenlijk belang. In deze studie werd daarnaast gekeken naar de relatie met voedingsonverdraagzaamheden, voor bijvoorbeeld melk of tarweproducten. Deze onverdraagzaamheden bleken ook niet zelden voor te komen bij de proefpersonen.
De onderzoekers rapporteerden dat een deel van de deelnemers lagere waarden had van bepaalde voedingsstoffen, waaronder omega-3 vetzuren, jodium, magnesium, zink en vitamine B2 en D. Daarnaast werden verbanden beschreven tussen voedingsstatus en uitkomsten op vragenlijsten rond aandacht, leren en sociaal gedrag.
De auteurs benadrukken dat het om een observationele studie gaat. Op basis van deze resultaten kunnen geen harde conclusies over oorzaak-gevolgrelaties worden vastgesteld. Wel draagt het onderzoek bij aan de groeiende wetenschappelijke belangstelling voor de relatie tussen voeding en cognitieve functies.
Omega-3 vetzuren en hersenfunctie
Omega-3 vetzuren, waaronder EPA en DHA, zijn belangrijke bestanddelen van hersencellen. DHA draagt bij tot de instandhouding van een normale hersenfunctie. Het gunstige effect wordt verkregen bij een dagelijkse inname van 250 mg DHA.
In de publicatie werd bij veel deelnemers een relatief lage omega-3-index gemeten. Deze Omega-3 index weerspiegelt de inname en verhouding tussen Omega-3 vetzuren en wordt bepaald aan de hand van het aandeel EPA en DHA ten opzichte van het totaal aan vetzuren in de celwand van rode bloedcellen. Optimale waarden liggen volgens de publicatie tussen de 8 en 12% en zouden voor iedereen wenselijk geacht worden. Aangezien ons lichaam deze vetzuren maar zeer beperkt zelf kan samenstellen en het merendeel van de Nederlanders onvoldoende vette vis eet valt te voorzien dat lang niet iedereen zo’n optimale Omega-3 index behaalt. In de onderzochte groep haalden nog geen 5% van de deelnemers een optimale Omega-3 index.
Het is dan ook begrijpelijk dat het Voedingscentrum aanvulling met Omega-3 visolie capsules adviseert voor iedereen die geen of onvoldoende vette vis eet.
Vitaminen en mineralen
Ook ijzer, jodium, magnesium, zink en verschillende B-vitaminen kregen aandacht in het onderzoek. Deze voedingsstoffen spelen een rol in uiteenlopende processen in het lichaam.
- Magnesium draagt bij aan een normale werking van het zenuwstelsel en een normale psychologische functie.
- IJzer draagt bij tot een normale cognitieve functie
- Jodium draagt bij tot de normale werking van het zenuwstelsel en normaal psychologisch functioneren
- Zink draagt bij aan normale cognitieve functies.
- Vitamine B6 en vitamine B12 dragen bij aan een normale psychologische functie.
- Vitamine D draagt bij aan de normale (zenuw)cel-delingsprocessen.
De onderzoekers beschrijven dat meerdere deelnemers waarden onder de referentieniveaus hadden voor sommige van deze voedingsstoffen. Van de onderzoeksgroep scoorden 53% (jodium), 65% (vitamine D), 71% (zink) en 88% (vitamine B2) de minimum geadviseerde dagelijkse inname niet met hun voedingspatroon!
Belang van een gevarieerd voedingspatroon
De studie laat daarnaast zien dat voedingspatronen sterk kunnen verschillen tussen individuen. Volgens de auteurs is een gevarieerd en evenwichtig voedingspatroon belangrijk voor de aanvoer van essentiële voedingsstoffen. Een gezonde leefstijl met voldoende variatie in voeding vormt de basis voor de dagelijkse inname van vitaminen, mineralen en vetzuren die betrokken zijn bij normale lichaamsfuncties.
Aanvulling is natuurlijk een goede optie om jezelf gegarandeerd te voorzien van deze essentiële voedingsstoffen.
Conclusie
Deze publicatie draagt bij aan de wetenschappelijke interesse in voeding en cognitieve functies. Vooral omega-3 vetzuren, magnesium, zink, vitamine D en B-vitaminen blijven onderwerp van onderzoek binnen het domein van voeding en hersenfunctie. Voor voedingssupplementen geldt dat zij bedoeld zijn als aanvulling op een gevarieerde voeding en een gezonde leefstijl, en niet als vervanging daarvan.
1 Hunter C, Smith C, Davies E, Dyall SC, Gow RV. A closer look at the role of nutrition in children and adults with A**D and neurodivergence. Front Nutr. 2025 Jul 30;12:1586925. doi: 10.3389/fnut.2025.1586925. PMID: 40808843; PMCID: PMC12343232.